IFRS 17 (TFRS 17) — Sigorta Mali Tablosu + Excel Şablonu
CSM nedir, gelir tablosu nasıl okunur ve Excel'de nasıl modellenir? Serinin tüm yazılarına ve ücretsiz şablona hub yazıdan ulaşın.
TSB · Sektör verileri
Türkiye Sigortalar Birliği (TSB) yayınlarından derlenen veriler ayrı bir dashboard grubunda toplanır: kanal bazlı prim, branş değişim tablosu ve ileride eklenecek paneller için tek giriş noktası.
Teknik Sigortacılık (UW)
Hasar / Prim Oranı (H/P)
Loss RatioSigorta şirketinin topladığı primin ne kadarını hasar ödemelerine harcadığını gösterir. Brüt ve Net olmak üzere iki versiyonu vardır — fark reasürans payındadır.
Kazanılmış Prim Hesaplama
Earned Premium365 günlük bir poliçenin priminin, poliçenin yaşadığı (geçen) gün sayısına oranlanarak o dönemde kazanılan kısmını hesaplar. Muhasebenin dönemsellik ilkesinin sigortacılıktaki temelidir.
Yenileme Oranı (Retention)
Renewal / Retention RateVadesi biten poliçelerin ne kadarının yenilendiğini ölçer. Müşteri sadakati ve portföy sürdürülebilirliğinin en temel göstergesidir.
Kayıp Oranı (Kazanılmış Prim ile)
Loss Ratio (Earned Premium Basis)Dönem hasarının kazanılmış prime bölünmesiyle bulunan kayıp oranıdır. Brüt/net ve reasürans ayrımı için Hasar/Prim (H/P) sayfasına bakın.
Birleşik Oran (Combined Ratio)
Combined RatioKayıp oranı ile gider oranının (genellikle komisyon ve idari/satış giderlerinin kazanılmış prime oranı) toplamıdır. %100 altı teknik kâr için tipik eşik olarak kullanılır.
Prim Tahsilat Oranı
Premium Collection RateTahsil edilen primin, yazılan veya tahakkuk eden prime (veya vadesi gelen alacağa) oranıdır. Nakit disiplini ve alacak riskini izlemek için kullanılır.
Hasar Çözüm Süresi (Ortalama Gün)
Average Claims Settlement TimeKapanmış hasar dosyalarında, bildirimden kapanışa kadar geçen günlerin ortalamasıdır. Tanımınızı (SLA, takvim günü, iş günü) sabit tutun.
Poliçe İptal Oranı
Cancellation RateBelirli bir dönemde iptal edilen poliçe adedinin, referans portföy adedine oranıdır. Payda tanımı (dönem başı aktif, vadesi gelen, yenilenebilir vb.) kuruma göre değişir.
Poliçe Başına Maliyet
Cost per PolicySeçilen gider kovasının (ör. üretim, dağıtım, poliçe başına işlem) toplamının, ilgili poliçe adedine bölünmesidir.
Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK)
Unearned Premium Reserve (UPR)Risk henüz tam taşınmadığı için gelir yazılamayan prim kısmının bilançoda teknik karşılık olarak tutulmasıdır. Poliçe vadesine göre oransal dağıtım en yaygın Excel mantığıdır.
Muallak Hasar Karşılığı
Claims Outstanding / IBNR (context-dependent)Henüz ödenmemiş veya tam olarak bilinmeyen hasar yükü için ayrılan teknik karşılıktır. Basit fark: oluşmuş hasar − ödenen; IBNR için zincir merdiveni ve aktüerya gerekir.
Matematik Karşılıklar
Mathematical ReservesHayat, sağlık ve emeklilikte uzun vadeli yükümlülüklerin bugünkü değerle bilançoda karşılanmasıdır. Tam tutar aktüerya ve FMV yöntemiyle belirlenir; sayfada kavram ve Excel izleme mantığı vardır.
İkramiye ve İndirimler Karşılığı
Bonus & Discount ReservePoliçe sahiplerine bağlı ikramiye veya indirim taahhütleri için ayrılan teknik karşılıktır. Excel’de sıkça prim veya hasılat üzerinden oransal tahmin ile izlenir; kesin tutar ürün şartnamesine bağlıdır.
Devam Eden Riskler Karşılığı (DERK)
Reserve for Unexpired Risk / SimilarRisk süresi devam eden iş için teknik karşılık; hayat dışı ve bazı teknik düzenlemelerde önemlidir. Tutar genelde sistem ve düzenleyici yöntemle belirlenir; sayfada tanım ve raporlama çerçevesi anlatılır.
Dengeleme Karşılığı
Equalization / Balancing ReserveTeknik sonuç dalgalanmalarını yumuşatmak veya mevzuatın öngördüğü denge mekanizmaları için ayrılan karşılıklardır. Tutar ve kullanım hukuki çerçeveye bağlıdır; sayfada mantık ve dikkat listesi verilir.
IFRS Metrikleri (TFRS 17)
CSM (Sözleşmeye Bağlı Hizmet Marjı)
Contractual Service MarginIFRS 17 / TFRS 17 kapsamında bir sigorta sözleşme grubunun gelecekteki kazanılmamış kârıdır. Bilançoda LRC içinde tutulur, hizmet birimleri ile dönemsel olarak gelir tablosuna açılır. Kayıp grubunda CSM = 0.
RA (Risk Ayarlaması)
Risk Adjustment for Non-Financial RiskŞirketin finansal olmayan risk (sigortacılık riski) almak için talep ettiği tazminatın bilançodaki karşılığıdır. Genellikle %70-85 güven düzeyi (quantile) veya sermaye maliyeti yöntemi ile hesaplanır.
PAA (Basitleştirilmiş Yaklaşım)
Premium Allocation ApproachIFRS 17'nin kısa vadeli sözleşmeler için izin verdiği basitleştirilmiş ölçüm yaklaşımıdır. LRC, kazanılmamış prim mantığıyla hesaplanır; LIC için tam IFRS 17 (iskonto + RA) uygulanır.
LIC (Oluşmuş Hasarlar Yükümlülüğü)
Liability for Incurred ClaimsIFRS 17 bilançosunda bilanço tarihinde oluşmuş ama henüz tamamı ödenmemiş hasarlar için tutulan yükümlülüktür. BEL + iskonto + RA bileşenlerini içerir; eski 'muallak hasar karşılığı'nın IFRS 17 karşılığıdır.
LRC (Kalan Kapsam Yükümlülüğü)
Liability for Remaining CoverageIFRS 17 bilançosunda kalan poliçe süresi için sözleşmeyi sürdürme yükümlülüğüdür. PAA altında KPK benzeri; GMM altında BEL + iskonto + RA + CSM bileşenlerini içerir.
GMM (Genel Ölçüm Modeli)
General Measurement Model (Building Block Approach)IFRS 17'nin tüm gruplara uygulanabilen tam ölçüm modeli. Building Block Approach (BBA) olarak da bilinir: BEL + iskonto + RA + CSM bileşenleriyle hem LIC hem LRC oluşur.
Finansal Oranlar
Cari Oran
Current RatioDönen varlıkların kısa vadeli yükümlülüklere oranıdır. Şirketin kısa vadeli borçlarını ödeme gücünü ölçer.
Nakit Oranı
Cash RatioNakit ve nakit benzerlerinin kısa vadeli yükümlülüklere oranıdır; en katı likidite ölçüsüdür.
Asit-Test Oranı (Hızlı Oran)
Quick / Acid-test RatioStokları dönen varlıklardan çıkarıp kısa vadeli yükümlülüğe böler; satışa bağlı likiditeyi ölçer.
VÖK (Öz Sermaye Kârlılığı)
Return on Equity (ROE)Net dönem kârının öz kaynaklara oranıdır; hissedar getirisi açısından sık izlenir.
Net Kâr Marjı
Net Profit MarginNet kârın satış hasılatına oranıdır; her 100 TL cirodan ne kadar net kâr kaldığını gösterir.
Borç / Özkaynak Oranı
Debt-to-Equity RatioToplam borçların öz kaynaklara oranıdır; finansal kaldıraç ve risk yapısını gösterir.
Operasyonel Metrikler
SLA / Servis Seviyesi
Service Level / SLA AchievementHedef süre veya kalite eşiği içinde tamamlanan işlerin (çağrı, ticket, talep) toplam işe oranıdır.
Personel Devir Oranı (Turnover)
Employee Turnover RateBelirli bir dönemde ayrılan çalışan sayısının, dönem ortalaması personel sayısına oranıdır.
Devamsızlık Oranı
Absenteeism RatePlanlanan çalışma günlerine kıyasla devamsızlık (hastalık, izinsiz vb.) günlerinin oranıdır.
Çalışan Başına Ciro
Revenue per EmployeeBelirli bir dönemde satış hasılatının ortalama tam zamanlı eşdeğer çalışan sayısına bölünmesiyle bulunur.