Hemen Hesapla
🧮Kazanılmış Prim Hesaplayıcı
Nedir?
Kazanılmış prim, bir sigorta poliçesinin priminin zaman içinde "kazanılan" kısmıdır. Sigorta şirketi poliçe primi tahsil ettiğinde tüm tutarı gelir yazamaz — çünkü risk henüz tamamen taşınmamıştır.
**Örnek:** 1 Mart'ta 365 günlük, 3.650 ₺ primli bir poliçe yazıldı. 31 Mart itibarıyla 31 gün geçti. Kazanılmış prim = 3.650 × (31/365) = 310 ₺. Kalan 3.340 ₺ "kazanılmamış prim karşılığı" olarak bilançoda tutulur.
Bu hesaplama, muhasebenin **dönemsellik ilkesi** gereği zorunludur: gelir, riskin taşındığı döneme ait olmalıdır.
Neden Önemli?
Kazanılmış prim hesaplaması sigortacılıkta kritiktir çünkü:
- **Finansal raporlama:** Gelir tablosunda "kazanılmış prim" gelir olarak gösterilir, kazanılmamış kısım bilançoda karşılık olarak tutulur. - **H/P oranı hesabı:** Doğru loss ratio hesaplamak için hasarları kazanılmış prime (yazılan prime değil) bölmek gerekir. - **Regülatör zorunluluk:** SEDDK düzenlemeleri gereği sigorta şirketleri kazanılmamış prim karşılığı ayırmak zorundadır. - **Nakit akış planlaması:** Tahsil edilen primin ne kadarı "kazanılmış" (harcanabilir) bilmek finansal planlama için önemlidir.
Formüller
Tek Poliçe — Gün Bazlı
Kazanılmış Prim = Toplam Prim × (Geçen Gün Sayısı / Toplam Poliçe Vadesi)En temel hesaplama: primin yaşanan güne oranı. 365 gün vadeli poliçede 100 gün geçmişse primin 100/365'i kazanılmıştır.
Kazanılmamış Prim (kalan)
Kazanılmamış Prim = Toplam Prim − Kazanılmış PrimBilançoda karşılık olarak ayrılacak tutar.
Portföy Bazlı — Dönem Toplamı
Dönem Kazanılmış Primi = Σ (Her poliçe primi × O poliçenin dönemde yaşadığı gün / Poliçe vadesi)Tüm portföy için dönem bazlı kazanılmış prim hesabı. Excel'de her poliçe satırı için ayrı hesaplanıp toplanır.
Adım Adım Hesaplama
- 1Poliçenin başlangıç tarihini, bitiş tarihini ve toplam primini belirleyin.
- 2Poliçe vadesini gün cinsinden hesaplayın: Bitiş − Başlangıç (genellikle 365 gün).
- 3Hesaplama tarihini belirleyin (ay sonu, çeyrek sonu vb.).
- 4Geçen gün sayısını hesaplayın: Hesaplama Tarihi − Başlangıç Tarihi.
- 5Eğer hesaplama tarihi > bitiş tarihi ise geçen gün = toplam vade (poliçe süresi bitmiş, tüm prim kazanılmış).
- 6Kazanılmış Prim = Toplam Prim × (Geçen Gün / Toplam Vade).
- 7Kazanılmamış Prim = Toplam Prim − Kazanılmış Prim.
Gerçek Hayat Örnekleri
Standart 1 Yıllık Poliçe — Çeyrek Sonu
Kazanılmış Prim = 1.906,85 ₺ | Kazanılmamış = 10.093,15 ₺
12.000 × (58/365) = 1.906,85 ₺ kazanılmış. Kalan 10.093,15 ₺ bilançoda kazanılmamış prim karşılığı olarak tutulur.
6 Aylık Poliçe — Ay Sonu
Kazanılmış Prim = 1.458,56 ₺ | Kazanılmamış = 4.541,44 ₺
6.000 × (44/181) = 1.458,56 ₺. Poliçe 6 aylık olduğu için vade 181 gün üzerinden hesaplanır.
Excel'de Nasıl Yapılır?
Geçen gün hesabı
=MİN(HesaplamaTarihi;BitişTarihi) − BaşlangıçTarihiHesaplama tarihi poliçe bitişini geçtiyse otomatik olarak toplam vadeyi alır.
Kazanılmış prim formülü
=Prim * (MİN(D2;C2)-B2) / (C2-B2)B2 = Başlangıç, C2 = Bitiş, D2 = Hesaplama Tarihi, E2 = Prim. Tek formülde kazanılmış primi hesaplar.
Portföy toplamı
=TOPLA(KazanılmışPrimSütunu)Her satırda tek poliçe hesaplanır, sonra toplam alınarak portföy bazlı kazanılmış prim bulunur.
Ay bazlı kırılım (PivotTable)
PivotTable → Satır: AY(BaşlangıçTarihi) | Değer: TOPLA(KazanılmışPrim)Ay bazlı kazanılmış prim raporunu PivotTable ile kolayca oluşturun.
Sonucu Nasıl Yorumlamalı?
| Aralık | Anlam |
|---|---|
| Kazanılmış Prim ↑ | Portföy yaşlanıyor, gelir realize oluyor — nakit akış planlamasında olumlu. |
| Kazanılmamış Prim ↑ | Yeni iş üretimi güçlü — ancak karşılık ayırmayı unutmayın. |
| Kazanılmış / Yazılan > %50 | Portföyün çoğunluğu yılın ilk yarısında yazılmış demektir. |
İpuçları & Dikkat Edilecekler
- 💡1/8 yöntemi (sekizde bir) reasürans işlemlerinde kullanılır — doğrudan poliçelerde gün bazlı hesaplama zorunludur.
- 💡Excel'de tarih farkı hesaplarken MAKS ve MİN fonksiyonlarıyla sınır kontrolü yapın (negatif gün veya vadesi geçmiş poliçeler).
- 💡Portföy büyükse Power Query ile otomatik kazanılmış prim hesaplama tablosu oluşturun.
- 💡Dönem sonu raporlarında 'Kazanılmış Prim = Yazılan Prim + Devreden Kazanılmamış Prim (önceki dönem) − Kazanılmamış Prim (bu dönem)' formülü de kullanılabilir.