OA
Seviye 3 · İleri

PivotTable, Dashboard & Veri Analizi

Seviye 3 · İleri

Büyük veri setleriyle çalışıp, yönetime sunabileceğin gösterge panelleri ve etkileşimli raporlar hazırlamak için.

Kimler için?

Raporlama, finans, satış, operasyon gibi alanlarda düzenli rapor üreten ve analiz yapanlar

Odak

  • PivotTable ile esnek özet raporlar ve kırılımlar
  • Dashboard mantığıyla tek sayfada net özetler hazırlama
  • Gelişmiş fonksiyonlarla dinamik analiz alanları oluşturma
  • Power Query, TOPLA.ÇARPIM ve gelişmiş grafik türleri
Bu seviyedeki tüm uygulama örneklerini indir:

PivotTable ve Özetleme

PivotTable, Excel'in en güçlü analiz aracıdır. Ham veriyi bozmadan sürükle-bırak mantığıyla farklı açılardan özetler, kırılımlar ve karşılaştırmalar yapmanızı sağlar. Binlerce satırlık veriyi saniyeler içinde anlamlı raporlara dönüştürür.

PivotTable Oluşturma

Sürükle-bırak mantığı ile esnek özet tablolar kurar. Aylık satış raporu, departman bazlı gider özeti, ürün kategorisi kırılımları gibi her türlü özetleme PivotTable ile yapılabilir.

Adım adım

  1. Verilerinizin herhangi bir hücresine tıklayın. Verinin başlık satırı olmalı ve boş satır/sütun bulunmamalıdır.
  2. Ekle → PivotTable'a tıklayın. Excel veri aralığını otomatik seçer — kontrol edin.
  3. "Yeni Çalışma Sayfası" veya "Mevcut Çalışma Sayfası" seçin → Tamam.
  4. Sağ tarafta PivotTable Alanları paneli açılır. Bu panelde 4 bölge vardır: Filtreler, Sütunlar, Satırlar, Değerler.
  5. Alanları sürükle-bırakla bölgelere yerleştirin: Örn. "Departman" → Satırlar, "Tutar" → Değerler, "Ay" → Sütunlar.
  6. Değerler alanında varsayılan olarak TOPLA kullanılır. Başka bir özet istiyorsanız (ORTALAMA, SAY, MAKS vb.) değer alanına tıklayıp "Değer Alanı Ayarları"ndan değiştirin.

Yazım (sözdizimi)

Ekle sekmesi → PivotTable → Veri kaynağını ve hedef konumu seçin.

İpucu / Dikkat

  • 💡Veri kaynağını mutlaka Tablo (Ctrl+T) yapın — yeni satır eklenince PivotTable kaynağı otomatik büyür, Verileri Yenile ile güncellenir.
  • 💡Aynı veriden birden fazla PivotTable oluşturabilirsiniz — farklı açılardan analiz için her birini ayrı bir sayfaya koyun.
  • 💡PivotTable üzerindeki bir değere çift tıklarsanız o değeri oluşturan detay satırları ayrı bir sayfada gösterilir (drill-down).
Dilimleyiciler & Zaman Çizelgesi

PivotTable'ı filtrelemek için görsel, etkileşimli butonlar ekler. Dropdown filtre yerine büyük, tıklanabilir butonlar sunarak raporu kullanan kişilere çok daha kolay bir deneyim sağlar. Dashboard'ların olmazsa olmazıdır.

Adım adım

  1. PivotTable'ın herhangi bir hücresine tıklayın.
  2. Analiz (veya PivotTable Analizi) sekmesi → Dilimleyici Ekle.
  3. Filtrelemek istediğiniz alanları işaretleyin (Departman, Şehir, Ürün Kategorisi vb.) → Tamam.
  4. Dilimleyici butonlarından birine tıklayarak filtreleme yapın. Ctrl+tıkla ile çoklu seçim.
  5. Zaman Çizelgesi (tarih alanları için): Analiz → Zaman Çizelgesi Ekle → tarih alanını seçin. Ay, Çeyrek, Yıl bazında kaydırmalı filtre sunar.

Yazım (sözdizimi)

PivotTable Araçları → Analiz → Dilimleyici Ekle veya Zaman Çizelgesi.

İpucu / Dikkat

  • 💡Bir dilimleyiciyi birden fazla PivotTable'a bağlamak: Dilimleyiciye sağ tık → Rapor Bağlantıları → bağlamak istediğiniz Pivot'ları işaretleyin.
  • 💡Dilimleyicileri boyutlandırıp Dashboard sayfasına taşıyarak profesyonel görünüm oluşturun.
PivotTable Gruplama ve Hesaplanan Alan

Tarihleri ay/çeyrek/yıl bazında gruplamak veya PivotTable içinde özel hesaplamalar (kar marjı, birim fiyat vb.) oluşturmak için kullanılır.

Adım adım

  1. Tarih gruplama: Pivot'taki tarih alanına sağ tıklayın → Grupla → Ay, Çeyrek, Yıl seçeneklerini işaretleyin. Excel otomatik olarak grupları oluşturur.
  2. Sayı gruplama: Sayısal alana sağ tık → Grupla → aralık belirleyin (0-50, 50-100 gibi yaş grupları veya fiyat aralıkları).
  3. Hesaplanan Alan: Analiz → Alanlar, Öğeler ve Kümeler → Hesaplanan Alan → Ad ve Formül girin. Örn: Kar_Marji = Kar / Gelir. Yeni alan Değerler'e eklenir.

Yazım (sözdizimi)

Gruplama: Tarih alanına sağ tık → Grupla. Hesaplanan Alan: Analiz → Alanlar, Öğeler ve Kümeler → Hesaplanan Alan.

İpucu / Dikkat

  • 💡Gruplama yapabilmek için tarih sütununda boş hücre veya metin olmamalıdır — önce veri temizliği yapın.
  • 💡Hesaplanan Alanlar Pivot alanlarını kullanır (hücre referansı değil). Formülde alan adlarını kullanın: = Satış / Adet.

Uygulama

Bu gruptaki araçlar için örnek veri, sayfa başındaki Örnek Excel İndir butonuyla indirdiğiniz dosyada yer alır: PivotTable için "PivotTable Ornek Veri", FİLTRE/SIRALA/BENZERSİZ için "Filtre Siralar Benzersiz" sayfasını kullanabilirsiniz.

Dinamik Dizi & Gelişmiş Fonksiyonlar

Excel 365 ve 2021'de gelen dinamik dizi fonksiyonları, tek formülle birden fazla hücreye sonuç döndürür. Formül yazma mantığını köklü şekilde değiştirmiştir: tek hücreye yazdığınız formül, sonuç kadar hücreye otomatik "taşar" (spill).

FİLTRE

Belirli kritere uyan satırları dinamik olarak süzer. Arayüz filtresinden farkı: formül tabanlı olduğu için otomatik güncellenir ve sonucu başka bir yere yazdırır (kaynak veriyi bozmaz).

Adım adım

  1. Sonucun başlayacağı hücreye tıklayın (altında ve sağında yeterli boş alan olmalı).
  2. =FİLTRE( yazın ve filtrelenecek tabloyu seçin: A2:D100
  3. Koşulu belirleyin: ;B2:B100>1000 (B sütununda 1000'den büyük olanlar).
  4. Boş sonuç durumu ekleyin: ;"Sonuç yok").
  5. Enter'a basın. Koşulu sağlayan tüm satırlar otomatik listelenir ve kaynak veri değişince güncellenir.

Yazım (sözdizimi)

=FİLTRE(dizi; koşul; [boşsa])

Parametreler

  • dizi: Filtrelenecek tablo aralığı (birden fazla sütun olabilir).
  • koşul: Her satır için DOĞRU/YANLIŞ dönen mantıksal dizi. Örn: B2:B100>50 veya A2:A100="İstanbul".
  • boşsa: Hiç eşleşme yoksa gösterilecek değer ("Kayıt yok" gibi). Yazmazsanız #CALC! hatası alırsınız.

İpucu / Dikkat

  • 💡Çoklu koşul: VE mantığı için koşulları çarpın: (B2:B100>1000)*(C2:C100="İstanbul"). VEYA mantığı için toplayın: (B2:B100>1000)+(C2:C100="İstanbul").
  • 💡Sonuç hücrelerinin altında veri varsa #TAŞMA! hatası alırsınız — yeterli boş alan bırakın.
SIRALA

Sonuç listesini formülle artan/azalan sıralar. Arayüz sıralamasından farkı: kaynak veri bozulmaz, dinamik güncellenir. FİLTRE ile birlikte kullanılarak güçlü raporlar oluşturulur.

Adım adım

  1. Basit kullanım: =SIRALA(A2:C100;3;-1) → 3. sütuna göre büyükten küçüğe sıralar.
  2. FİLTRE ile birlikte: =SIRALA(FİLTRE(A2:C100;B2:B100>1000);3;-1) → Filtrele ve sırala.

Yazım (sözdizimi)

=SIRALA(dizi; [sıralama_indisi]; [sıralama_sırası]; [sütun_bazlı])

Parametreler

  • dizi: Sıralanacak aralık.
  • sıralama_indisi: Kaçıncı sütuna göre sıralanacak (1=ilk sütun).
  • sıralama_sırası: 1 = artan (A→Z, küçük→büyük), -1 = azalan.
BENZERSİZ

Tekrarsız (unique) liste çıkarır. Müşteri listesi, ürün kataloğu, kategori listesi gibi benzersiz değerler oluşturmak için kullanılır. Açılır listelerin kaynağı olarak da mükemmeldir.

Adım adım

  1. Benzersiz müşteri listesi: =BENZERSİZ(A2:A1000) → A sütunundaki tüm benzersiz değerleri listeler.
  2. Sıralı benzersiz liste: =SIRALA(BENZERSİZ(A2:A1000)) → Alfabetik sıralı benzersiz liste.
  3. Kaç benzersiz değer var: =SATIRSAY(BENZERSİZ(A2:A1000)) → benzersiz değer sayısı.

Yazım (sözdizimi)

=BENZERSİZ(dizi; [sütun_bazlı]; [yalnızca_bir_kez])

Parametreler

  • dizi: Benzersiz değerlerin alınacağı aralık.
  • sütun_bazlı: YANLIŞ = satır bazlı (varsayılan), DOĞRU = sütun bazlı.
  • yalnızca_bir_kez: DOĞRU = yalnızca bir kez geçen değerleri ver (tekrarlananları çıkar).

İpucu / Dikkat

  • 💡Bu fonksiyon dinamik dizi döndürür — sonuç otomatik aşağı taşar. Altına veri yazmayın.

Uygulama

Bu gruptaki araçlar için örnek veri, sayfa başındaki Örnek Excel İndir butonuyla indirdiğiniz dosyada yer alır: PivotTable için "PivotTable Ornek Veri", FİLTRE/SIRALA/BENZERSİZ için "Filtre Siralar Benzersiz" sayfasını kullanabilirsiniz.

Hata Yönetimi & Kombinasyonlar

Gerçek ofis dosyalarında formüller birbirine zincirlenir ve hata olasılığı artar. Bu bölümde sık kullanılan formül kombinasyonlarını ve hataları yönetmeyi öğrenirsiniz.

DÜŞEYARA + EĞERHATA

DÜŞEYARA bulunamayan değer için #YOK hatası verir. EĞERHATA ile sarmalayarak hatayı anlamlı bir mesajla değiştirirsiniz. Profesyonel raporlarda hata gösteren hücreler kabul edilmez.

Adım adım

  1. Normal DÜŞEYARA formülünüzü yazın: =DÜŞEYARA(D1;$A$2:$C$100;2;0).
  2. Formülü EĞERHATA ile sarın: =EĞERHATA(DÜŞEYARA(D1;$A$2:$C$100;2;0);"Kayıt yok").
  3. Hata yerine 0 göstermek: =EĞERHATA(DÜŞEYARA(D1;$A$2:$C$100;2;0);0).
  4. Boş bırakmak: =EĞERHATA(DÜŞEYARA(D1;$A$2:$C$100;2;0);"").

Yazım (sözdizimi)

=EĞERHATA(DÜŞEYARA(aranan; tablo; sütun; 0); "Bulunamadı")

İpucu / Dikkat

  • 💡XLOOKUP kullanıyorsanız EĞERHATA'ya gerek yoktur — 4. parametre olarak bulunamazsa değerini doğrudan girebilirsiniz.
İÇİÇE EĞER (ileri seviye)

Birden fazla skala veya segment kuralını tek formülde toplar. Vergi dilimi, prim skalası, müşteri segmentasyonu gibi kademeli hesaplamalarda kullanılır.

İleri seviyede iç içe EĞER genellikle hesaplamalarda kullanılır (sadece metin dönmek yerine formül döner). Örn: Prim hesabı: =EĞER(A2>=200;A2*0,10; EĞER(A2>=100;A2*0,05; 0)). 200+ satışta %10, 100+ satışta %5, altında prim yok.

Yazım (sözdizimi)

=EĞER(koşul1; değer1; EĞER(koşul2; değer2; EĞER(koşul3; değer3; varsayılan)))

Parametreler

  • koşul1, değer1, ...: İlk koşul doğruysa değer1; değilse içteki EĞER değerlendirilir. Koşulları büyükten küçüğe sıralayın.

İpucu / Dikkat

  • 💡7+ iç içe EĞER yerine DÜŞEYARA ile aralık eşleşmesi veya IFS fonksiyonunu tercih edin.
VE / VEYA ile çoklu koşullar

Raporlardaki daha ince filtreler ve otomatik sinyaller için. Risk değerlendirmesi, SLA ihlali kontrolü, stok uyarısı gibi birden fazla koşulu birlikte değerlendiren senaryolar.

Adım adım

  1. Risk değerlendirmesi: =EĞER(VE(B2>100000;C2>90);"Yüksek Risk";EĞER(VEYA(B2>50000;C2>60);"Orta Risk";"Düşük Risk")).
  2. SLA kontrolü: =EĞER(VE(D2>0;D2<=24);"SLA İçinde";EĞER(D2>24;"SLA Aşıldı";"Beklemede")).

Yazım (sözdizimi)

=EĞER(VE(koşul1; koşul2); "evet"; "hayır")

Parametreler

  • koşul1, koşul2, ...: VE: hepsi doğru olmalı. VEYA: en az biri doğru olmalı.

Uygulama: DÜŞEYARA + EĞERHATA

D1'deki koda göre A2:B4 tablosundan ürün adını E1'e DÜŞEYARA ile getirin; bulunamazsa "-" gösterin. EĞERHATA ile sarmalayın.

ABCDE
1KodÜrün5
21Elma
32Armut
43Muz
5

Dashboard Oluşturma (Adım Adım)

Dashboard (gösterge paneli), yönetim için tek sayfada tüm KPI'ları, grafikleri ve filtreleri barındıran etkileşimli rapordur. Excel'de profesyonel dashboard oluşturmak, veri analisti seviyesinde bir beceridir.

Veri Kaynağı Hazırlama

Dashboard'un temeli sağlam veridir. Ham veriyi Tablo yapın, özet hesapları ayrı bir sayfada kurun, Dashboard sayfasında sadece görseller ve özet rakamlar bulunsun.

Adım adım

  1. Ham veri sayfası: Tüm detay verileri buradadır. Ctrl+T ile Tablo yapın, anlamlı ad verin ("SatisVerisi").
  2. Hesaplama/Özet sayfası: PivotTable'lar, formül özetleri (toplam satış, müşteri sayısı, ortalama birim fiyat) buraya koyun.
  3. Dashboard sayfası: Bu sayfada sadece grafikler, dilimleyiciler ve KPI kutuları bulunur. Veri veya formül doğrudan yazılmaz — hep özet sayfasına referans verilir.
  4. Bu 3 katmanlı yapı, veri değiştiğinde dashboard'un otomatik güncellenmesini sağlar.

Yazım (sözdizimi)

Ham veri → Tablo → Özet sayfası → Dashboard sayfası

İpucu / Dikkat

  • 💡Altın kural: Dashboard sayfasında hiçbir ham veri satırı olmasın. Sadece grafikler, dilimleyiciler ve özet rakamlar.
PivotChart ve Grafik Yerleştirme

PivotTable'dan otomatik grafik oluşturur. Dilimleyici ile birlikte çalışır — dilimleyiciden filtre seçildiğinde hem Pivot hem grafik güncellenir.

Adım adım

  1. Özet sayfasındaki PivotTable'a tıklayın.
  2. Ekle → PivotChart → grafik türünü seçin (sütun, çizgi, pasta vb.).
  3. Grafik oluşturulduktan sonra Dashboard sayfasına taşıyın: Grafik üzerine sağ tık → Grafik Taşı → mevcut sayfa: Dashboard.
  4. Grafik boyutunu ve konumunu ayarlayın. Grafik alanı formatını düzenleyin (kenarlık, arka plan, yazı tipi).

Yazım (sözdizimi)

PivotTable seçin → Ekle → PivotChart
Dilimleyici Yerleşimi ve Bağlama

Dashboard'daki tüm grafik ve PivotTable'ları tek dilimleyici ile filtrelemek kullanıcı deneyimini büyük ölçüde iyileştirir.

Adım adım

  1. Dilimleyici ekleyin: PivotTable → Analiz → Dilimleyici Ekle → alanları seçin.
  2. Dilimleyiciyi Dashboard sayfasına taşıyın ve boyutlandırın.
  3. Birden fazla Pivot'a bağlama: Dilimleyiciye sağ tık → Rapor Bağlantıları → ilgili PivotTable'ları işaretleyin.
  4. Stil düzenleme: Dilimleyici Araçları → Seçenekler → Stil ve sütun sayısını ayarlayın.
Sayfa Düzeni ve Son Rötuşlar

Dashboard sayfasını profesyonel hale getirmek için kılavuz çizgilerini gizlemek, başlık ve KPI kutuları eklemek, yazdırma alanını belirlemek gerekir.

Adım adım

  1. Kılavuz çizgilerini gizleyin: Görünüm → Göster → "Kılavuz Çizgileri" kutucuğunun işaretini kaldırın.
  2. Satır/sütun başlıklarını gizleyin: Görünüm → Göster → "Başlıklar" kutucuğunun işaretini kaldırın.
  3. KPI kutuları oluşturun: Hücreleri birleştirerek kutular yapın, içine büyük font ile özet rakamları yazın (=Ozet!B2 gibi referanslarla). Arka plan rengini ve kenarlığı ayarlayın.
  4. Başlık çubuğu: İlk birkaç satırı birleştirip koyu renk arka plan ve beyaz yazı ile dashboard başlığı oluşturun.
  5. Yazdırma alanı: Sayfa Düzeni → Yazdırma Alanı → Yazdırma Alanını Belirle ile dashboard sınırlarını çizin.

İpucu / Dikkat

  • 💡Profesyonel görünüm için maksimum 3-4 renk kullanın. Şirket kurumsal renklerini tercih edin.
  • 💡Dashboard'u sunum için kullanacaksanız Görünüm → Tam Ekran (veya Ctrl+F1 ile şeridi gizleyin).

TOPLA.ÇARPIM ve Dizi Formülleri

TOPLA.ÇARPIM, birden fazla koşul ve ağırlıklı hesaplamalar için güçlü bir dizi tabanlı fonksiyondur. ÇOKETOPLA'nın yapamadığı OR mantığı ve çapraz hesaplamalar yapabilir. Her Excel sürümünde çalışır.

TOPLA.ÇARPIM

İki veya daha fazla diziyi eleman eleman çarpar ve toplar. Ağırlıklı ortalama, koşullu toplam ve çoklu koşul senaryolarında ÇOKETOPLA'ya güçlü bir alternatiftir.

Adım adım

  1. Ağırlıklı ortalama: =TOPLA.ÇARPIM(B2:B10;C2:C10)/TOPLA(C2:C10) → B sütunundaki notları C sütunundaki kredi ağırlıklarıyla çarpar ve toplam krediye böler.
  2. Koşullu toplam: =TOPLA.ÇARPIM((A2:A100="İstanbul")*C2:C100) → İstanbul satışlarının toplamı.
  3. Çoklu koşul (VE): =TOPLA.ÇARPIM((A2:A100="İstanbul")*(B2:B100="2025")*C2:C100) → İstanbul + 2025 filtresiyle toplam.

Yazım (sözdizimi)

=TOPLA.ÇARPIM(dizi1; dizi2; ...)

Parametreler

  • dizi1, dizi2: Aynı boyutlardaki aralıklar. Eleman eleman çarpılır ve sonuçlar toplanır.

İpucu / Dikkat

  • 💡Koşullar parantez içinde yazılır ve * ile çarpılır (VE mantığı). Koşul doğruysa 1, yanlışsa 0 döner; çarpım mantığı bu sayede çalışır.
Çoklu Koşul ile TOPLA.ÇARPIM — OR Mantığı

ÇOKETOPLA tek başına AND mantığıdır — birden fazla değerden herhangi birine uymayı (OR) desteklemez. TOPLA.ÇARPIM ile OR mantığı kurabilirsiniz.

Adım adım

  1. OR mantığı: Koşulları + (toplama) ile birleştirin: (A:A="Elma")+(A:A="Armut") → en az biri doğruysa 1+ döner.
  2. Dikkat: OR sonucunu 1/0'a çevirmek için iki ek parantez kullanın veya --(koşul) yazın: =TOPLA.ÇARPIM(((A2:A100="Elma")+(A2:A100="Armut")>0)*C2:C100).

Yazım (sözdizimi)

=TOPLA.ÇARPIM(((A2:A100="Elma")+(A2:A100="Armut"))*C2:C100)

İpucu / Dikkat

  • 💡AND için * (çarpım), OR için + (toplam) kullanın. İkisi birlikte de kullanılabilir: AND + OR = (A="X")*(B="Y"+(B="Z")).
Dizi Sabitleri

Formül içinde sabit değer listeleri kullanarak birden fazla değere aynı anda bakabilirsiniz. TOPLA.ÇARPIM veya EĞERSAY ile birleştirildiğinde güçlü eşleştirmeler yapılır.

Dizi sabitleri süslü parantez { } içinde yazılır, noktalı virgül ile ayrılır. Örnek: =EĞERSAY(A:A;{"Elma";"Armut";"Muz"}) → Elma, Armut ve Muz'un her birinin sayısını ayrı ayrı döndürür (sonuç da dizi olur). TOPLA ile sararsanız hepsinin toplamını alır: =TOPLA(EĞERSAY(A:A;{"Elma";"Armut";"Muz"})).

Yazım (sözdizimi)

={1;2;3} veya ={"A";"B";"C"}

Uygulama: Koşullu ağırlıklı toplam

TOPLA.ÇARPIM ile B2:B5 aralığında sadece "Elma" olanların C2:C5 tutarlarını toplayın. Sonucu D2'ye yazın.

ABCDE
1#ÜrünTutarElma Toplam
21Elma100
32Armut150
43Elma200
54Muz80
6

Power Query Temelleri

Power Query, Excel'in ETL (Extract-Transform-Load) aracıdır. Dış kaynaklardan veri çeker, dönüştürür ve tekrarlanabilir sorgular oluşturur. Her gün tekrarlanan raporlama süreçlerini büyük ölçüde otomatikleştirir.

Veri Al (Dosyadan, Web'den, Veritabanından)

Excel, CSV, web sayfası, JSON, XML, SQL veritabanı gibi kaynakları Excel'e bağlar. Bağlantı kurulduktan sonra "Verileri Yenile" ile tek tıkla güncel veri çekilir.

Adım adım

  1. Veri sekmesi → Veri Al → kaynağınızı seçin (Excel Dosyası, CSV, Web vb.).
  2. Dosya yolunu veya URL'yi belirtin.
  3. Önizleme penceresinde "Veriyi Dönüştür" (Transform Data) butonuna tıklayın — Power Query Düzenleyicisi açılır.
  4. Dönüştürme işlemlerinizi yapın (filtreleme, sütun silme, tip değiştirme vb.).
  5. Giriş → Kapat ve Yükle → Sayfaya veya sadece bağlantı olarak yükleyin.

Yazım (sözdizimi)

Veri sekmesi → Veri Al → Dosyadan / Web'den / Veritabanından

İpucu / Dikkat

  • 💡Her adım "Uygulanan Adımlar" panelinde kaydedilir. Herhangi bir adımı silebilir veya düzenleyebilirsiniz.
  • 💡Kaynağı bir kez kurun, sonra her gün Veri → Tümünü Yenile ile güncel veri çekin.
Satırları / Sütunları Dönüştür

Veri tipini değiştirme, sütun bölme/birleştirme, satır filtreleme, sıralama gibi tüm dönüştürme işlemleri Power Query Düzenleyicisi'nde yapılır.

Adım adım

  1. Veri tipi değiştirme: Sütun başlığına tıklayın → üstte tür ikonu görünür (ABC, 123, tarih). İstediğiniz türe çevirin.
  2. Sütun bölme: Sütunu seçin → Dönüştür → Sütunu Böl → Sınırlayıcıya Göre (virgül, tire vb.).
  3. Sütun birleştirme: Ctrl ile birden fazla sütun seçin → Dönüştür → Sütunları Birleştir → ayırıcı seçin.
  4. Satır filtreleme: Sütun başlığındaki oka tıklayarak filtreleyin (sadece belirli değerler, boş olmayanlar vb.).
  5. Sütun silme: İstenmeyen sütunu seçip sağ tık → Kaldır, veya Ctrl+tıkla ile istenen sütunları seçip "Diğer Sütunları Kaldır".
Sorgu Birleştir (Merge) ve Sorgu Ekle (Append)

Merge: İki tabloyu ortak anahtar sütuna göre birleştirir (SQL JOIN gibi). Append: Aynı yapıdaki tabloları alt alta ekler (SQL UNION gibi).

Adım adım

  1. Merge (Birleştirme): Power Query'de Giriş → Sorguları Birleştir → İki tablo ve eşleşme sütunlarını seçin → Birleştirme türünü belirleyin (Sol Dış, İç, Tam Dış vb.).
  2. Birleştirme sonucunda gelen sütundaki genişlet butonuna tıklayarak istediğiniz alanları ekleyin.
  3. Append (Ekleme): Giriş → Sorguları Ekle → İki veya daha fazla tabloyu alt alta birleştirir. Aynı sütun yapısında olmalıdırlar.

İpucu / Dikkat

  • 💡Merge = yatay birleştirme (yeni sütunlar eklenir). Append = dikey birleştirme (yeni satırlar eklenir).
  • 💡Her iki işlem de tekrarlanabilir — kaynak veriler değiştiğinde Yenile ile güncellenir.

Gelişmiş Grafik Türleri

Dashboard ve yönetim raporlarında standart grafiklerin ötesinde profesyonel görselleştirmeler: bileşik grafikler, mini grafikler ve hedef-gerçekleşen karşılaştırmaları.

Combo (Bileşik) Grafik

Aynı grafikte sütun + çizgi birlikte göstererek farklı ölçeklerdeki verileri karşılaştırır. Satış tutarı (sütun) + kar marjı yüzdesi (çizgi) gibi.

Adım adım

  1. Verilerinizi seçin (en az 2 veri serisi).
  2. Ekle → Combo Grafik (veya Bileşik) seçin.
  3. Her veri serisi için grafik türünü belirleyin: birincisi Kümelenmiş Sütun, ikincisi Çizgi.
  4. İkinci seri için "İkincil Eksen" kutucuğunu işaretleyin (farklı ölçeklerde olduklarında).

Yazım (sözdizimi)

Veriyi seç → Ekle → Bileşik Grafik → Her seri için grafik türünü seç

İpucu / Dikkat

  • 💡İkincil eksen ölçeği otomatik ayarlanır. Manuel ayarlamak için eksen üzerine çift tıklayın.
Sparkline (Mini Grafik)

Tek hücre içinde küçük bir trend çizgisi, sütun veya kazanç-kayıp gösterir. Dashboard tablolarında her satırın yanına trend mini grafiği koyarak hızlı görsel analiz sağlar.

Adım adım

  1. Mini grafiğin görüneceği hücreyi seçin.
  2. Ekle → Mini Grafikler → Çizgi (veya Sütun).
  3. Veri aralığını belirtin: örn. B2:M2 (12 aylık veri).
  4. Mini Grafik Araçları → Tasarım sekmesinden stil ve renk seçin. En yüksek/en düşük noktaları vurgulayabilirsiniz.

Yazım (sözdizimi)

Ekle → Mini Grafikler → Çizgi/Sütun/Kazanç-Kayıp → Veri aralığını belirle
Hedef-Gerçekleşen Grafik (Bullet Chart)

Hedef değer ile gerçekleşen değeri tek grafikte karşılaştırır. KPI raporlarında "hedefe ne kadar yaklaşıldı" sorusuna görsel yanıt verir.

Adım adım

  1. Verilerinizi hazırlayın: Kategori | Gerçekleşen | Hedef sütunları.
  2. Yığılmış Çubuk Grafik oluşturun: İlk seri (Gerçekleşen) koyu renk, ikinci seri (Hedef-Gerçekleşen farkı) açık renk.
  3. Alternatif: Combo grafik ile Gerçekleşen'i sütun, Hedef'i işaretçili çizgi olarak gösterin.
  4. Hedef çizgisi eklemek: Grafik üzerine ortalama/hedef çizgisi için yeni veri serisi ekleyip çizgi türünde gösterin.

Sık Sorulan: PivotTable Veri Kaynağını Güncelleme

Kaynak genişlediğinde Pivot'u yenilemek.

PivotTable veri eklenince güncellenmiyor

PivotTable Araçları → Analiz → Verileri Yenile ile güncellenir.

Adım adım

  1. Yenileme: PivotTable'a tıklayın → Analiz → Verileri Yenile (veya sağ tık → Yenile).
  2. Veri kaynağı genişledi: Pivot'a sağ tık → PivotTable Seçenekleri → Veri kaynağını yeni aralığa güncelleyin.
  3. Otomatik çözüm: Kaynak veriyi Tablo (Ctrl+T) yapın — tablo genişledikçe Pivot kaynağı otomatik güncellenir.

İpucu / Dikkat

  • 💡Dosya açılışında otomatik yenileme: PivotTable Seçenekleri → Veri → "Dosya açılırken verileri yenile" kutucuğunu işaretleyin.

Sık Sorulan: Dilimleyici Birden Fazla Pivot'a Bağlama

Bir dilimleyici tüm raporları filtrelesin.

Aynı dilimleyiciyi birden fazla Pivot'ta kullanmak

Dilimleyiciye sağ tık → Dilimleyici Rapor Bağlantıları. Listeden bağlanacak PivotTable'ları işaretleyin.

İpucu / Dikkat

  • 💡Bağlı Pivot'ların aynı veri kaynağından beslenmesi gerekir. Farklı kaynaklardan gelen Pivot'lar aynı dilimleyiciye bağlanamaz.

Sık Sorulan: FİLTRE Sonucu Dinamik Liste

Excel 365 dinamik dizi davranışı.

FİLTRE sonucu komşu hücrelere taşıyor

FİLTRE (ve SIRALA, BENZERSİZ) dinamik dizi döndürür; sonuç otomatik olarak aşağı/sağa taşar.

Bu davranış "spill" (taşma) olarak adlandırılır. Formül yalnızca ilk hücrede bulunur, diğer hücreler "hayalet" referanslardır. Taşma alanındaki bir hücreye veri yazarsanız #TAŞMA! hatası alırsınız. Taşma alanının tamamına referans vermek için # (diyez) kullanın: =TOPLA(D2#) — D2'deki dinamik dizi formülünün tüm sonuçlarını toplar.

İpucu / Dikkat

  • 💡Excel 365 veya 2021 gerekir. Eski sürümlerde dinamik dizi fonksiyonları çalışmaz.

Sık Sorulan: Grafik Veri Aralığını Dinamik Yapma

Yeni satır eklenince grafiğin güncellenmesi.

Grafik yeni eklenen veriyi göstermiyor

En kolay çözüm: Veriyi Tablo (Ctrl+T) yapın — grafik tablo genişledikçe otomatik güncellenir.

Adım adım

  1. Yöntem 1: Veriyi Tablo yapın (Ctrl+T). Grafik kaynağı otomatik büyür.
  2. Yöntem 2: Grafik veri kaynağını Ad Tanımla ile dinamik aralık yapın. Formüller → Ad Tanımla → isim: GrafikVeri, Başvuru: =KAYDIRMA(Sayfa1!$A$1;0;0;EŞSAY(Sayfa1!$A:$A);2).

Sık Sorulan: Gösterge Paneli ve Koşullu Biçimlendirme

KPI'ları renk veya ikonla göstermek.

Hedef/gerçekleşen göstergesi nasıl yapılır?

İlerleme çubuğu: Koşullu Biçimlendirme → Veri Çubukları. Yüzde hedef karşılaştırması için Simge Setleri (yeşil/sarı/kırmızı ok) kullanın.

Adım adım

  1. KPI kutusu: Büyük bir hücreye formülle özet rakam yazın (=Ozet!B2). Hücre formatı: büyük font, koyu renk.
  2. Hedef karşılaştırma: Yardımcı sütunda =Gerçekleşen/Hedef hesaplayın. Koşullu Biçimlendirme → Simge Setleri uygulayın.
  3. Veri çubuğu: Yüzde sütununa Koşullu Biçimlendirme → Veri Çubukları uygulayın. Maks değeri %100 yapın.

Sık Sorulan: Çoklu Koşullu Toplam (ÇOKETOPLA Sınırı)

ÇOKETOPLA'da OR mantığı.

Birden fazla değerden birine uyuyorsa toplam (OR)

ÇOKETOPLA tek başına AND mantığıdır. OR için TOPLA.ÇARPIM kullanın.

Adım adım

  1. Yöntem 1 — TOPLA.ÇARPIM: =TOPLA.ÇARPIM(((A:A="Elma")+(A:A="Armut")>0)*C:C).
  2. Yöntem 2 — Ayrı ÇOKETOPLA toplamı: =ÇOKETOPLA(C:C;A:A;"Elma")+ÇOKETOPLA(C:C;A:A;"Armut").
  3. Yöntem 3 — Dizi sabiti: =TOPLA(ÇOKETOPLA(C:C;A:A;{"Elma";"Armut"})) (Ctrl+Shift+Enter ile dizi formülü olarak girin, veya Excel 365'te doğrudan çalışır).

Sık Sorulan: Tarih Dilimleyici ve Mali Yıl

Pivot'ta mali yıl veya çeyrek gruplama.

PivotTable'da tarihi ay/yıl/çeyrek gruplamak

Tarih alanını Pivot'a sürükleyin; otomatik Ay, Çeyrek, Yıl grupları oluşur.

Adım adım

  1. Pivot'taki tarih alanına sağ tıklayın → Grupla.
  2. Gruplamak istediğiniz birimleri seçin: Ay, Çeyrek, Yıl (birden fazla seçilebilir).
  3. Mali yıl farklı başlıyorsa: Ham veriye yardımcı sütun ekleyin — =EĞER(AY(A2)>=7;YIL(A2)&"-"&YIL(A2)+1;YIL(A2)-1&"-"&YIL(A2)) gibi mali yıl hesaplayıp Pivot'ta bu alanı kullanın.

Sık Sorulan: Yinelenen Başlıklar ve Birleştirilmiş Hücre

Pivot ve dış raporlarda birleştirme.

Pivot'ta aynı başlık tekrar ediyor

PivotTable Seçenekleri → Düzen ve Biçim → "Yinelenen öğe etiketlerini göster" ayarı ile kontrol edilir.

Sık Sorulan: Dış Veri ve Power Query Giriş

Veri sekmesinden veri çekmek.

Excel'e dış kaynaktan veri almak

Veri sekmesi → Veri Al (Power Query) ile Excel, CSV, web sayfası, SQL vb. bağlanabilir.

Adım adım

  1. Veri → Veri Al → kaynağı seçin (dosya, web, veritabanı).
  2. Önizleme penceresinde veriyi kontrol edin.
  3. "Veriyi Dönüştür" ile Power Query Düzenleyicisi'nde temizleme/dönüştürme yapın.
  4. Kapat ve Yükle → sayfaya veya sadece bağlantı olarak yükleyin.
  5. Güncelleme: Veri → Tümünü Yenile ile tüm sorgular güncellenir.

Sık Sorulan: Makro ve VBA Ne Zaman Gerekir?

Formül yetmediğinde otomasyon.

Makro ne zaman kullanılır?

Formül, PivotTable ve Power Query ile çözülemeyen tekrarlayan tıklama/dosya işlemleri için makro (VBA) kullanılır.

Makro kullanmadan önce şu kontrol listesini gözden geçirin: (1) Formülle çözülebilir mi? (2) PivotTable ile özetlenebilir mi? (3) Power Query ile dönüştürülebilir mi? Hâlâ yetmiyorsa makroya geçin. Makro içeren dosyalar .xlsm uzantısıyla kaydedilir.

İpucu / Dikkat

  • 💡Makro yazmayı bilmenize gerek yok — Makro Kaydet özelliğiyle işlemlerinizi kaydedip tekrarlayabilirsiniz.

Sık Sorulan: What-If Analizi

Hedef Ara, Senaryo Yöneticisi ve Veri Tablosu.

What-If araçlarını ne zaman kullanırım?

"Şu sonucu elde etmek için giriş değeri ne olmalı?" veya "Farklı senaryolarda sonuçlar nasıl değişir?" sorularına yanıt verir.

Adım adım

  1. Hedef Ara: Veri → What-If Analizi → Hedef Ara → Sonuç hücresini, hedef değeri ve değiştirilecek hücreyi belirtin. Örn: Kârın 100.000 olması için birim fiyat ne olmalı?
  2. Senaryo Yöneticisi: Veri → What-If Analizi → Senaryo Yöneticisi → farklı varsayım setleri tanımlayın (iyimser, olası, kötümser). Özet raporuyla karşılaştırın.
  3. Veri Tablosu: Tek veya iki değişkene göre sonuçları tablo halinde gösterir. Kredi hesaplamasında farklı faiz oranları ve vadeler için aylık ödemeyi görmek gibi.

Sık Sorulan: LET ve LAMBDA Fonksiyonları

Formülleri değişkenle sadeleştirmek ve özel fonksiyon yazmak.

LET ve LAMBDA ne işe yarar?

LET: Formül içinde ara değişken tanımlar — tekrarlayan hesaplamayı önler ve okunabilirliği artırır. LAMBDA: Kendi özel fonksiyonunuzu tanımlarsınız.

Adım adım

  1. LET örneği: =LET(toplam;TOPLA(A1:A10); ortalama;toplam/10; EĞER(ortalama>50;"Yüksek";"Düşük")) — toplam ve ortalama değişkenleri bir kez hesaplanır.
  2. LAMBDA örneği: Formüller → Ad Tanımla → Ad: KDVEkle → Başvuru: =LAMBDA(fiyat; fiyat*1,20). Artık =KDVEkle(B2) yazabilirsiniz.
  3. Excel 365 gerekir — eski sürümlerde çalışmaz.

Sık Sorulan: Veri Modeli ve İlişkiler

Birden fazla tabloyu ilişkilendirmek.

Veri Modeli nedir, nasıl kullanılır?

Birden fazla tabloyu birincil/yabancı anahtar mantığıyla ilişkilendirir. PivotTable'da bu tablolardan veri çekersiniz.

Adım adım

  1. Tablolarınızı Veri Modeline ekleyin: Power Pivot → Veri Modeline Ekle.
  2. İlişki kurun: Power Pivot → Diyagram Görünümü → sütunları sürükle-bırakla eşleştirin.
  3. PivotTable: Ekle → PivotTable → "Bu çalışma kitabının Veri Modeli"ni seçin → birden fazla tablodan alan sürükleyebilirsiniz.
  4. DAX ölçüler: Power Pivot → Ölçü Ekle ile özel hesaplamalar yazın (örn: =TOPLA(Satislar[Tutar])).

Sık Sorulan: Makro Kaydetme Adımları

İlk makroyu adım adım oluşturmak.

Makro nasıl kaydedilir?

Excel her tıklamanızı kaydeder ve sonra aynı işlemi otomatik tekrarlar.

Adım adım

  1. Geliştirici sekmesini açın: Dosya → Seçenekler → Şeridi Özelleştir → "Geliştirici" kutucuğunu işaretleyin.
  2. Geliştirici → Makro Kaydet → Makro adı ve kısayol tuşu belirleyin.
  3. Kaydedilecek işlemleri yapın (filtreleme, sıralama, biçimlendirme vb.).
  4. Geliştirici → Kaydı Durdur.
  5. Çalıştırma: Belirlediğiniz kısayol tuşu ile veya Geliştirici → Makrolar → Çalıştır.
  6. Dosyayı .xlsm uzantısıyla kaydedin (makro içeren çalışma kitabı).

İpucu / Dikkat

  • 💡Makro kaydederken fare tıklamaları yerine klavye kısayollarını kullanın — kayıt daha temiz olur.
Ofis Akademi · Excel & Veri Analizi