IFRS 17 CSM nedir? (Kısa cevap)
CSM (Contractual Service Margin), bir sigorta sözleşmesi grubundan beklenen kârın henüz kazanılmamış kısmıdır. Sözleşme başlangıcında hesaplanır, hizmet süresince kapsam birimleriyle orantılı olarak gelire yansıtılır; olumsuz varsayım değişikliklerinde önce CSM tüketilir, sıfıra inerse fark 'zarar bileşeni' olarak doğrudan gelir tablosuna düşer.
Not
Bu sayfa eğitim amaçlıdır; gerçek CSM ölçümü iskonto eğrisi, risk ayarlaması, kapsam birimleri (coverage units) ve ölçüm modeli (GMM/PAA/VFA) gibi unsurlara göre değişir.
Bir sözleşme grubunda CSM'yi tek cümlede özetleyelim
Sözleşme grubundan kazanılması beklenen 'saf kâr' tutarı, hizmet sunumuyla orantılı olarak gelire itfa edilir. Yani IFRS 17, beklenen kârı poliçe kesildiği gün gelir yazmaz; hizmet süresine dağıtır.
Basit örnek: 1.200 / 960 / 240 / 12 ay
Hayali CSM hesaplaması (TL)
| Kalem | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| Prim (bugünkü değer varsayılıyor) | 1.200 | Tek ödeme |
| Beklenen nakit çıkışı (hasar + gider) | 960 | Beklenen maliyet |
| Risk ayarlaması (basit varsayım) | 0 | Eğitim için ihmal edildi |
| Başlangıç CSM | 240 | = 1.200 − 960 − 0 |
| Hizmet süresi | 12 ay | Eşit kapsam birimi varsayımı |
| Aylık itfa | 20 | = 240 ÷ 12 |
Sözleşme grubu 240 TL beklenen kâr ile başlar; her ay 20 TL IFRS 17 hizmet gelirine eklenir. Gerçek hayatta iskonto ve değişen varsayımlar yüzünden bu çizgi düz değildir.
Gerçek uygulamada itfa hızı kapsam birimlerine göre değişir; bu grafik yalnızca “neden düzgün dağılıyor gibi görünüyor?” sezgisini destekler.